جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری: راهنمای جامع حقوقی و نحوه پیگیری
تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری بدون اجازه پدیدآورنده، نقض جدی حقوق معنوی خالق اثر محسوب شده و در قوانین ایران، به ویژه در قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان، جرمانگاری شده است. این عمل میتواند هویت اصلی و پیام اثر را مخدوش کرده و به حیثیت پدیدآورنده آسیب برساند. از این رو، آگاهی از ابعاد حقوقی این جرم برای تمامی فعالان عرصه فرهنگ و هنر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حفظ اصالت و تمامیت آثار ادبی و هنری، ستون فقرات حمایت از خلاقیت و نوآوری در هر جامعهای است. هر اثر خلاقانه، نتیجه ماهها یا سالها تلاش فکری، عاطفی و فنی پدیدآورندهاش است و هرگونه دستدرازی به آن، نه تنها بیاحترامی به صاحب اثر، بلکه تضعیف روحیه خلاقیت در جامعه محسوب میشود. در دنیای امروز که مرزهای انتشار و دسترسی به آثار هنری و ادبی به سرعت در حال گسترش است، مفهوم دانلود مقاله و دانلود کتاب بیش از پیش رواج یافته است. با این حال، دسترسی آسان نباید به معنای نادیده گرفتن حقوق پدیدآورندگان باشد. قوانین داخلی کشور، از جمله قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال ۱۳۴۸، به صراحت از اصالت و یکپارچگی این آثار حمایت کرده و هرگونه تغییر یا تحریف بدون اجازه را جرم میداند. هدف از این مقاله، ارائه یک راهنمای جامع و فنی برای درک دقیق مفهوم جرم تغییر یا تحریف، بررسی مبانی قانونی، عناصر تشکیلدهنده، مصادیق عملی، مجازاتها و نحوه پیگیری قضایی آن در ایران است.
مفهوم تغییر و تحریف در آثار ادبی و هنری
برای درک دقیق ابعاد حقوقی این جرم، ابتدا باید مفهوم «تغییر» و «تحریف» را در بستر آثار ادبی و هنری روشن ساخت. این دو اصطلاح، هرچند در نگاه اول مشابه به نظر میرسند، اما دارای تفاوتهای ظریف و مهمی هستند که تشخیص آنها در دعاوی حقوقی حائز اهمیت است. پلتفرمهای معتبر مانند ایران پیپر که خدمات بهترین سایت دانلود کتاب و بهترین سایت دانلود مقاله را ارائه میدهند، همواره بر رعایت حقوق مالکیت فکری تاکید دارند تا اصالت محتوا حفظ شود.
تعریف حقوقی تغییر
«تغییر» به هرگونه دخل و تصرف در محتوا، شکل یا ساختار اثر ادبی یا هنری بدون رضایت صریح پدیدآورنده اطلاق میشود. این تغییرات میتوانند شامل افزودن یا حذف کردن بخشهایی از یک متن، دگرگونی در رنگآمیزی یا ترکیببندی یک نقاشی، بازنویسی بخشی از یک قطعه موسیقی، یا حتی اصلاح دیالوگها و صحنههای یک فیلم باشد. نکته کلیدی در اینجا، «عدم رضایت پدیدآورنده» است. حتی اگر تغییرات به قصد بهبود اثر صورت گرفته باشند، در صورت عدم موافقت صاحب اصلی، همچنان مشمول عنوان «تغییر غیرمجاز» قرار میگیرند. این حق، جزء حقوق معنوی پدیدآورنده است که حتی پس از انتقال حقوق مادی، برای وی محفوظ میماند.
تعریف حقوقی تحریف
«تحریف» از «تغییر» فراتر رفته و به دستکاریهایی اشاره دارد که هویت اصلی، معنا، پیام، یا شخصیت هنری و ادبی پدیدآورنده را مخدوش یا متقلبانه جلوه دهد. در تحریف، جنبههای معنوی و هویتی اثر مورد هجوم قرار میگیرد. به عنوان مثال، تغییر پایان یک رمان به گونهای که پیام اصلی نویسنده کاملاً وارونه شود، یا دستکاری یک اثر هنری به نحوی که خلاف سبک و اعتبار هنرمند جلوه کند، نمونههایی از تحریف هستند. تحریف، معمولاً با سوءنیت انجام میشود و هدف آن، خدشهدار کردن جایگاه پدیدآورنده یا گمراه کردن مخاطب است.
تفاوت و همپوشانی تغییر و تحریف
تفاوت اصلی در این است که هر «تحریفی» نوعی «تغییر» است، اما هر «تغییری» لزوماً «تحریف» نیست. تحریف دارای جنبه تخریبی یا گمراهکننده قویتری است که به اعتبار و هویت اثر و خالق آن آسیب میرساند. قانونگذار با جرمانگاری هر دو، دامنه حمایتی وسیعی را فراهم کرده است. پدیدآورنده تنها کسی است که حق تغییر یا تحریف اثر خود را دارد، چرا که حقوق معنوی اثر، از جمله حق تمامیت، به صورت غیرقابل انتقال و غیرقابل سلب، به او تعلق دارد. این امر، تضمینکننده حفظ اصالت اثر و اراده هنرمند یا نویسنده است.
مبانی قانونی جرم تغییر یا تحریف
در نظام حقوقی ایران، حمایت از آثار ادبی و هنری و جرمانگاری تغییر یا تحریف آنها، ریشه در قانون «حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان» مصوب سال ۱۳۴۸ دارد. این قانون، اساس و پایه حمایت از مالکیت فکری در زمینه آثار خلاقانه را تشکیل میدهد و حقوق پدیدآورندگان را در برابر هرگونه سوءاستفاده یا دخل و تصرف غیرمجاز تضمین میکند. دسترسی به این قوانین برای حقوقدانان، دانشجویان و حتی پدیدآورندگان از طریق مراجعی که امکان دانلود مقاله حقوقی و دانلود کتاب قانونی را فراهم میکنند، ضروری است.
ماده 19 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان
این ماده به صراحت به موضوع «تغییر یا تحریف» میپردازد و بیان میکند:
«هر گونه تغییر یا تحریف در اثرهای مورد حمایت این قانون و نشر آن بدون اجازه پدیدآورنده ممنوع است.»
این ماده، هسته اصلی جرم تغییر یا تحریف را تشکیل میدهد. از نکات مهم این ماده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شمولیت گسترده: این ماده بر تمامی «اثرهای مورد حمایت این قانون» دلالت دارد. ماده ۲ همین قانون، فهرستی از آثار مورد حمایت را ارائه میدهد که شامل کتاب، رساله، نمایشنامه، فیلم، موسیقی، نقاشی، مجسمهسازی، عکس، اثر معماری، صنایع دستی و هرگونه اثر هنری یا ادبی دیگر است.
- ممنوعیت مطلق: «ممنوع است» به معنای عدم جواز مطلق هرگونه تغییر یا تحریف بدون کسب اجازه از پدیدآورنده است. این ممنوعیت فارغ از کیفیت تغییر (خوب یا بد) و صرفاً به اراده پدیدآورنده وابسته است.
- شرط «نشر»: برای تحقق جنبه کیفری جرم، معمولاً «نشر» اثر تغییریافته یا تحریف شده نیز شرط است. یعنی صرف تغییر یا تحریف داخلی بدون عرضه به عموم، ممکن است مشمول مجازات کیفری نشود، هرچند میتواند مبنای مسئولیت مدنی باشد.
ماده 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان
این ماده به بخش مجازاتها اختصاص دارد و متخلفان از مفاد ماده ۱۹ را مورد پیگرد قانونی قرار میدهد. ماده ۲۵ مقرر میدارد:
«متخلفین از مواد ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱ و ۲۲ این قانون به حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال محکوم خواهند شد.»
بر اساس این ماده، مجازات تغییر بدون اجازه پدیدآورنده یا تحریف اثر ادبی و هنری، حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال است. این مجازات، نشاندهنده اهمیت قانونگذار به حفظ حقوق معنوی پدیدآورندگان و جایگاه والای اصالت اثر در نظام حقوقی ایران است. علاوه بر مجازات حبس، امکان جبران خسارات مادی و معنوی وارد شده به پدیدآورنده نیز وجود دارد که در مباحث بعدی به آن پرداخته خواهد شد.
سایر قوانین مرتبط
در برخی موارد، قوانین دیگر نیز ممکن است به صورت غیرمستقیم به موضوع نقض حقوق مالکیت فکری و تغییر آثار بپردازند. به عنوان مثال، در قوانین مربوط به رسانهها یا نرمافزارهای رایانهای، هرچند به صراحت به «تغییر یا تحریف» اشاره نشده باشد، اما اعمالی که به تمامیت یا اصالت اثر آسیب میرسانند، ممکن است تحت عناوین دیگری مورد پیگرد قرار گیرند. اما ماده ۱۹ و ۲۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان، اصلیترین مبنای قانونی برای مجازات تغییر اثر هنری و ادبی به شمار میآیند.
عناصر تشکیلدهنده جرم تغییر یا تحریف
مانند هر جرم دیگری در نظام حقوقی، جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری نیز برای تحقق خود نیازمند وجود سه عنصر اصلی است: عنصر قانونی، عنصر مادی و عنصر معنوی. بررسی دقیق این عناصر به فهم چگونگی اثبات و پیگیری این جرم کمک شایانی میکند. این تحلیل برای کسانی که به دنبال دانلود مقاله یا دانلود کتاب در حوزه حقوق کیفری و مالکیت فکری هستند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
عنصر قانونی
عنصر قانونی، همان موادی از قانون است که عمل تغییر یا تحریف را جرمانگاری کرده و برای آن مجازات تعیین نموده است. در مورد جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، عنصر قانونی به طور مشخص شامل:
- ماده 19 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان (مصوب 1348): که هرگونه تغییر یا تحریف در آثار مورد حمایت را بدون اجازه پدیدآورنده ممنوع اعلام میکند.
- ماده 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان: که مجازات حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال را برای متخلفین از ماده ۱۹ در نظر گرفته است.
عنصر مادی
عنصر مادی جرم، به فعل یا ترک فعل قابل مشاهدهای اشاره دارد که جرم را محقق میکند. در جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، عنصر مادی شامل اجزای زیر است:
- عمل مرتکب: شامل انجام هرگونه فعل یا ترک فعلی است که منجر به تغییر یا تحریف اثر میشود. این عمل میتواند شامل نشر، پخش، عرضه، نمایش یا هرگونه در دسترس قرار دادن اثر تغییر یافته یا تحریف شده باشد. به عنوان مثال، ناشری که بخشی از کتاب را حذف میکند (فعل) یا کارگردانی که صحنههایی از فیلم را نمایش نمیدهد (ترک فعل).
- موضوع جرم: اثر ادبی یا هنری مورد حمایت قانون است. این آثار باید دارای خلاقیت و اصالت باشند و طبق ماده ۲ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مشمول حمایت قانونی قرار گیرند.
- عدم رضایت پدیدآورنده: این شرط، اساسیترین شرط تحقق جرم است. اگر تغییر یا تحریف با اجازه پدیدآورنده صورت گرفته باشد، جرمی رخ نداده است. اثبات عدم رضایت پدیدآورنده بر عهده شاکی است.
- اهمیت «نشر» اثر تغییریافته/تحریفشده: هرچند صرف تغییر ممکن است مبنای مسئولیت مدنی باشد، اما برای تحقق جرم کیفری طبق ماده ۱۹، غالباً «نشر» (یعنی عرضه به عموم) اثر تغییر یافته یا تحریف شده، ضروری تلقی میشود.
عنصر معنوی (روانی)
عنصر معنوی یا روانی، به قصد و اراده مرتکب در ارتکاب عمل مجرمانه اشاره دارد. این عنصر در جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری شامل:
- سوء نیت عام: قصد و اراده بر انجام عمل تغییر یا تحریف. به عبارت دیگر، فرد باید آگاهانه و با قصد، اقدام به دستکاری اثر کرده باشد.
- علم به موضوع: مرتکب باید آگاه باشد که اثری که دستکاری میکند، متعلق به دیگری است و مورد حمایت قانون حقوق معنوی پدیدآورنده قرار دارد. جهل به قانون رافع مسئولیت نیست، اما جهل به تعلق اثر به دیگری میتواند در برخی موارد مورد بررسی قرار گیرد.
- عدم نیاز به سوء نیت خاص: برای تحقق این جرم، معمولاً نیازی به اثبات قصد اضرار مالی یا فریب خاص از سوی مرتکب نیست. صرف قصد تغییر و تحریف بدون اجازه و آگاهی از تعلق اثر به دیگری، برای تحقق عنصر معنوی کافی است.
با درک این عناصر، پدیدآورندگان میتوانند با دقت بیشتری موارد نقض حقوق مالکیت فکری خود را تشخیص داده و نسبت به شکایت تغییر اثر هنری یا ادبی اقدام کنند. حتی در این راستا، مراجع معتبری مانند ایران پیپر میتوانند با ارائه دانلود مقاله و دانلود کتاب تخصصی، به افزایش آگاهی حقوقی کمک شایانی کنند.
مصادیق و نمونههای عملی تغییر یا تحریف
برای روشنتر شدن مفهوم جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، بررسی مصادیق تغییر اثر ادبی و هنری در حوزههای مختلف خلاقیت ضروری است. این نمونهها نشان میدهند که چگونه این جرم میتواند در عمل رخ دهد و اصالت اثر ادبی یا هنری را به خطر اندازد. در بسیاری از موارد، آشنایی با این مصادیق میتواند به پدیدآورندگان کمک کند تا از حقوق خود دفاع کرده و از مراجع قانونی برای پیگیری تبعات حقوقی تغییر اثر کمک بگیرند.
در آثار ادبی
- حذف یا اضافه کردن بخشهایی از یک کتاب، داستان یا شعر: ناشر یا هر شخص دیگری بدون اجازه نویسنده، قسمتهایی از متن را کم یا زیاد کند. مثلاً حذف یک فصل کامل از رمان یا افزودن مقدمهای که نویسنده آن را تأیید نکرده است.
- تغییر پایان یک رمان: دستکاری در نتیجهگیری و پایانبندی یک داستان به گونهای که پیام اصلی یا سرنوشت شخصیتها تغییر کند.
- تغییر سبک نوشتاری یا پیام اصلی یک مقاله علمی: ویراستاری بیش از حد که منجر به تغییر لحن، سبک یا حتی نتیجهگیریهای اصلی یک مقاله پژوهشی شود.
در آثار هنری تجسمی (نقاشی، مجسمهسازی، عکاسی)
- دستکاری رنگها، اجزا یا ترکیببندی یک نقاشی یا عکس: به عنوان مثال، تغییر رنگهای اصلی یک نقاشی، حذف یک عنصر مهم از یک عکس بدون اجازه عکاس، یا ویرایش دیجیتالی عکسها به گونهای که هویت اصلی آن تغییر کند.
- تغییر در فرم یا متریال یک مجسمه: ساخت نسخهای از یک مجسمه با متریالی متفاوت یا تغییراتی در ابعاد و جزئیات آن بدون رضایت هنرمند.
در آثار موسیقایی
- تغییر در ملودی، تنظیم یا متن ترانه: آهنگساز یا ترانهسرایی که بدون اجازه صاحب اثر، تغییراتی در قطعه موسیقی یا شعر ترانه ایجاد کند. مثلاً حذف یک بخش از ملودی، تغییر ریتم اصلی یا جایگزینی کلمات در یک ترانه.
- حذف بخشهایی از یک قطعه موسیقی: کوتاه کردن یک قطعه موسیقی یا حذف یک ساز خاص از آن بدون موافقت آهنگساز.
در آثار سمعی و بصری (فیلم، انیمیشن)
- سانسور یا تغییر صحنهها و دیالوگها در یک فیلم: حذف یا دستکاری بخشهایی از فیلم به دلیل مسائل اخلاقی، سیاسی یا فرهنگی بدون رضایت کارگردان یا فیلمنامهنویس.
- دستکاری در تدوین یا پایان یک اثر بصری: تغییر در سکانسبندی، ترتیب وقایع یا پایانبندی فیلم یا انیمیشن که منجر به تغییر کلی پیام و مفهوم اثر شود.
در آثار دیجیتال
- تغییر در کدهای یک نرمافزار یا بازی بدون مجوز: هرچند حقوق نرمافزارها قوانین خاص خود را دارند، اما در صورت شمول تحت قانون حمایت حقوق مؤلفان، تغییر در کدهای اصلی یا گرافیک بازیها و نرمافزارها میتواند مصداق این جرم باشد.
- دستکاری گرافیک یک اثر هنری دیجیتال: تغییر در طراحیها، آیکونها یا رابط کاربری یک اثر هنری دیجیتال بدون اجازه خالق آن.
این مصادیق نشان میدهند که حق نشر و تغییر اثر به صورت مطلق در اختیار پدیدآورنده است و هرگونه دخل و تصرف بدون اجازه، میتواند منجر به پیگرد قانونی شود. شناخت این موارد به پدیدآورندگان کمک میکند تا در زمان مناسب، از حقوق خود دفاع کرده و با مراجعه به وکیل متخصص، شکایت تغییر اثر هنری یا ادبی خود را ثبت کنند.
مجازاتهای قانونی جرم تغییر یا تحریف
پس از بررسی مفهوم، مبانی و عناصر جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، نوبت به شناخت مجازاتهایی میرسد که قانونگذار برای مرتکبان این جرم در نظر گرفته است. آگاهی از این مجازاتها، هم برای پدیدآورندگان به منظور پیگیری حقوق خود و هم برای سایر افراد جهت پیشگیری از ارتکاب این جرم، ضروری است. این اطلاعات در بسیاری از دانلود مقالههای حقوقی و دانلود کتابهای مرجع حقوق مالکیت فکری یافت میشود.
مجازات حبس (موضوع ماده 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان)
ماده ۲۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان (مصوب ۱۳۴۸) به صراحت بیان میدارد:
«متخلفین از مواد ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱ و ۲۲ این قانون به حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال محکوم خواهند شد.»
بنابراین، مجازات تغییر اثر هنری یا ادبی بدون اجازه پدیدآورنده، حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال است. این نوع حبس، به معنای حبسی است که میتواند در صورت وجود شرایط قانونی، تخفیف یابد یا به مجازاتهای جایگزین تبدیل شود. همچنین، در مواردی ممکن است حکم به تعلیق مجازات صادر شود.
جبران خسارات مادی و معنوی
علاوه بر مجازات کیفری (حبس)، ارتکاب جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، مسئولیت مدنی نیز در پی دارد. این بدان معناست که پدیدآورنده میتواند علاوه بر پیگیری جنبه کیفری جرم، درخواست جبران خسارات مادی و معنوی وارد شده به خود را نیز مطرح کند.
- خسارات مادی: شامل ضررهای مالی مستقیمی است که پدیدآورنده به دلیل تغییر یا تحریف اثر متحمل شده است. این ضررها میتوانند شامل کاهش ارزش تجاری اثر، از دست دادن فرصتهای درآمدزایی، یا هزینههایی که برای اصلاح یا بازسازی اثر باید متحمل شود، باشد.
- خسارات معنوی: شامل آسیبهای روحی، حیثیتی و اعتباری است که به پدیدآورنده وارد شده است. تحریف اثر ادبی یا هنری میتواند به شهرت پدیدآورنده لطمه بزند و باعث ناراحتی و رنجش خاطر او شود. دادگاه با توجه به شدت آسیب و جایگاه پدیدآورنده، میزان خسارت معنوی را تعیین میکند.
سایر تبعات
ارتکاب این جرم میتواند تبعات دیگری نیز برای مرتکب در پی داشته باشد، از جمله:
- توقف انتشار و جمعآوری نسخههای تحریفشده: دادگاه میتواند حکم به توقف فوری انتشار و جمعآوری تمامی نسخههایی که به صورت تغییر یافته یا تحریف شده منتشر شدهاند، صادر کند.
- نشر حکم محکومیت: در برخی موارد، دادگاه میتواند حکم به نشر خلاصه حکم محکومیت در رسانههای عمومی صادر کند تا اطلاعرسانی لازم انجام شود و از تکرار موارد مشابه جلوگیری به عمل آید.
قابلیت تخفیف، تعلیق و گذشت شاکی
بر اساس قوانین کیفری ایران، جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری از جمله جرایم قابل گذشت محسوب میشود. این بدان معناست که:
- گذار از شاکی:پیگیری و ادامه رسیدگی به این جرم منوط به شکایت شاکی خصوصی است. در صورت گذشت شاکی خصوصی در هر مرحله از رسیدگی، پرونده کیفری متوقف خواهد شد.
- تخفیف و تعلیق: مانند بسیاری از جرایم، مجازات این جرم نیز میتواند در صورت وجود جهات تخفیف (مانند فقدان سابقه کیفری، ابراز ندامت و همکاری با مراجع قضایی) توسط دادگاه تخفیف یابد یا حتی در صورت احراز شرایط خاص قانونی، به مدت مشخصی به حالت تعلیق درآید.
جدول زیر، خلاصهای از مجازاتهای مرتبط با نقض حقوق مالکیت فکری را نشان میدهد:
| عنوان جرم | ماده قانونی | مجازات (اولیه) | توضیحات |
|---|---|---|---|
| تغییر یا تحریف آثار ادبی و هنری | 19 و 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان | حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال | قابل تخفیف، قابل تعلیق، قابل گذشت شاکی خصوصی |
| نشر، پخش یا عرضه اثر دیگری (بدون اجازه) | 23 قانون حمایت حقوق مؤلفان | حبس تأدیبی از شش ماه تا سه سال | قابل تخفیف، قابل تعلیق، قابل گذشت شاکی خصوصی |
| چاپ، پخش و نشر ترجمه دیگری (بدون اجازه) | 24 قانون حمایت حقوق مؤلفان | حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال | قابل تخفیف، قابل تعلیق، قابل گذشت شاکی خصوصی |
| استفاده از نام، عنوان یا نشان ویژه معرف اثر | 17 و 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان | حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال | قابل تخفیف، قابل تعلیق، قابل گذشت شاکی خصوصی |
| اقتباس غیرقانونی (عدم ذکر نام پدیدآورنده) | 18 و 25 قانون حمایت حقوق مؤلفان | حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال | قابل تخفیف، قابل تعلیق، قابل گذشت شاکی خصوصی |
نحوه شکایت و پیگیری قضایی (ویژه جرم تغییر/تحریف)
هنگامی که پدیدآورندهای با جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری خود مواجه میشود، دانستن مراحل و نحوه پیگیری قضایی برای احقاق حق، از اهمیت حیاتی برخوردار است. این فرآیند، نیازمند دقت و جمعآوری مستندات لازم است و توصیه میشود که از مشاوره حقوقی بهرهگرفته شود. سایتهای معتبری مانند ایران پیپر میتوانند منابع خوبی برای دانلود مقالههای تخصصی حقوقی در این زمینه باشند.
شاکی ذیصلاح
فرد یا نهادی که حق شکایت تغییر اثر هنری یا ادبی را دارد، به شرح زیر است:
- پدیدآورنده: در وهله اول، خود پدیدآورنده اثر (نویسنده، هنرمند، آهنگساز و…) شاکی اصلی محسوب میشود و حق طرح شکایت را دارد.
- وراث پدیدآورنده: مطابق با ماده ۱۲ قانون حمایت حقوق مؤلفان، حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده تا ۵۰ سال پس از فوت او به وراث او منتقل میشود. بنابراین، در این بازه زمانی، وراث پدیدآورنده میتوانند از حقوق او دفاع کرده و شکایت مطرح کنند.
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: پس از گذشت ۵۰ سال از فوت پدیدآورنده و یا در صورت نبود وراث ذیصلاح، حقوق معنوی پدیدآورنده به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعلق میگیرد و این وزارتخانه میتواند به عنوان شاکی در مراجع قضایی حضور یابد.
مدارک لازم برای اثبات جرم
برای اثبات جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، جمعآوری مستندات کافی و معتبر ضروری است:
- نسخه اصلی و دستنخورده اثر: برای مقایسه و نشان دادن اصالت اثر. این میتواند شامل دستنوشتهها، فایلهای اولیه، نسخههای چاپی اولیه و… باشد.
- نسخه تغییر یافته یا تحریف شده: نسخهای که ادعا میشود مورد تغییر یا تحریف قرار گرفته است.
- قراردادها یا مجوزهای احتمالی: برای اثبات عدم رضایت پدیدآورنده. اگر قراردادی وجود داشته، باید نشان دهد که تغییرات خارج از حدود مجوز بوده است.
- گواهی ثبت اثر (در صورت وجود): اگر اثر در مراجع ذیصلاح (مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای برخی آثار) ثبت شده باشد، این گواهی به اثبات مالکیت کمک میکند.
- نظریه کارشناسی: در بسیاری از موارد، بهویژه در آثار پیچیده، نیاز به نظریه کارشناسی از سوی متخصصان ادبی، هنری یا حقوقی برای مقایسه دو نسخه و تشخیص تغییر یا تحریف وجود دارد.
- شهادت شهود: در صورت لزوم، شهادت افرادی که از روند خلق اثر، انتشار آن یا تغییرات صورت گرفته اطلاع دارند.
مراجع رسیدگی
پروندههای مربوط به نقض حقوق مالکیت فکری در دو مرحله اصلی مورد رسیدگی قرار میگیرند:
- دادسرای فرهنگ و رسانه (ناحیه 35 تهران): این دادسرا که به صورت تخصصی به جرایم مربوط به فرهنگ و رسانه میپردازد، نقش مهمی در تحقیقات مقدماتی دارد. دادسرای فرهنگ و رسانه به بررسی شکوائیه، جمعآوری ادله، بازپرسی از متهم و شاکی و در نهایت صدور قرار مقتضی (مانند قرار منع تعقیب یا جلب به دادرسی) میپردازد.
- دادگاه کیفری: در صورت صدور قرار جلب به دادرسی از سوی دادسرا، پرونده به دادگاه کیفری ارجاع میشود. دادگاه کیفری مسئول رسیدگی ماهوی به جرم و صدور حکم نهایی (برائت یا محکومیت) است و میتواند مجازاتهای قانونی را اعمال کند.
مراحل عملی شکایت
- ثبت نام در سامانه ثنا: تمامی طرفین دعوی (شاکی و متهم) باید در سامانه ثنا (سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی) ثبت نام کرده باشند.
- جمعآوری و تدوین مدارک: تمامی مدارک ذکر شده (نسخهها، قراردادها، گواهیها و…) باید به دقت جمعآوری و منظم شوند.
- تهیه و تنظیم شکوائیه: شکوائیهای دقیق و مستند به مواد قانونی مربوطه (به ویژه ماده ۱۹ و ۲۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان) باید تنظیم شود. در این مرحله، کمک گرفتن از وکیل متخصص در حوزه مالکیت فکری بسیار توصیه میشود.
- ثبت شکوائیه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: شکوائیه به همراه مدارک پیوست، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به مرجع صالح (دادسرای فرهنگ و رسانه) ارسال میشود.
- پیگیری روند پرونده: شاکی باید به صورت منظم از طریق سامانه ثنا و مراجعه حضوری، روند رسیدگی به پرونده خود را پیگیری کند.
نمونه شکوائیه مختصر (با تمرکز بر تغییر/تحریف)
ریاست محترم دادسرای فرهنگ و رسانه
با سلام و احترام،
موضوع شکایت: ارتکاب جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری
احتراماً به استحضار میرساند که اینجانب [نام شاکی]، پدیدآورنده اثر [نوع اثر، مثلاً رمان] با عنوان [نام اثر] میباشم. این اثر در تاریخ [تاریخ خلق یا اولین انتشار] خلق و در [مرجع انتشار، مثلاً توسط انتشارات …] منتشر گردید. متأسفانه، مشتکیعنه [نام مشتکیعنه] بدون کسب اجازه کتبی و صریح از اینجانب، اقدام به [نوع تغییر یا تحریف، مثلاً «حذف سه فصل پایانی کتاب» یا «تغییر رنگبندی و هویت اصلی نقاشی»] در اثر مذکور نموده و سپس آن را در [مرجع نشر یا عرضه تغییر یافته، مثلاً «نمایشگاه X» یا «از طریق وبسایت Y»] به تاریخ [تاریخ نشر یا عرضه] نشر و عرضه کرده است.
با توجه به اینکه عمل مشتکیعنه مصداق بارز تغییر بدون اجازه پدیدآورنده و تحریف اثر ادبی/هنری بوده و طبق ماده ۱۹ و ۲۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان جرم محسوب میشود، تقاضای رسیدگی و پیگیری قانونی جهت احقاق حقوق معنوی پدیدآورنده و جبران خسارات وارده را از آن مقام محترم دارم.
دلایل و ضمائم:
- نسخه اصلی اثر (تصویر یا فایل).
- نسخه تغییر یافته/تحریف شده اثر (تصویر یا فایل).
- قرارداد انتشار اولیه (در صورت وجود) یا مدارک اثباتکننده عدم اجازه.
- نظریه کارشناسی (در صورت لزوم).
با تشکر و احترام،
[امضاء شاکی]
[تاریخ]
راهکارهای پیشگیری از تغییر یا تحریف اثر
حفاظت از اصالت اثر ادبی و هنری تنها محدود به پیگیری قضایی پس از وقوع جرم نیست، بلکه اتخاذ تدابیر پیشگیرانه نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. پدیدآورندگان میتوانند با بهکارگیری راهکارهای مناسب، خطر تغییر بدون اجازه پدیدآورنده یا تحریف اثر ادبی و هنری را به حداقل برسانند. در این بخش، به برخی از مهمترین راهکارهای حفاظت از اثر هنری و ادبی میپردازیم.
قراردادهای شفاف و دقیق
یکی از مؤثرترین روشها برای پیشگیری از جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، تنظیم قراردادهای محکم و دقیق با تمامی طرفهایی است که به نوعی با اثر سروکار دارند (ناشران، تولیدکنندگان، توزیعکنندگان، پلتفرمهای پخش و…).
- ذکر صریح عدم اجازه تغییر: در قرارداد باید به وضوح قید شود که هرگونه دخل و تصرف، تغییر، حذف یا افزودن به اثر بدون اجازه کتبی و صریح پدیدآورنده ممنوع است.
- تعریف حدود استفاده: مشخص کردن دقیق دامنه و مدت زمان استفاده، فرمتهای مجاز و هرگونه محدودیت دیگر در استفاده از اثر.
- تصریح به تبعات حقوقی: گنجاندن بندهایی در مورد تبعات حقوقی تغییر اثر در صورت نقض شرایط قرارداد.
ثبت اثر
ثبت رسمی اثر در مراجع ذیصلاح، میتواند به عنوان یک سند معتبر برای اثبات مالکیت و زمان خلق اثر عمل کند و در صورت بروز اختلاف، روند پیگیری را تسهیل نماید.
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: برای بسیاری از آثار ادبی و هنری (مانند کتاب، نمایشنامه، موسیقی) امکان ثبت در این وزارتخانه وجود دارد.
- اداره کل مالکیت معنوی: برای برخی از انواع آثار، مانند طرحهای صنعتی یا برندهای مرتبط با اثر.
استفاده از نشانهها و امضاهای دیجیتال
برای آثار دیجیتال، فناوریهای نوین میتوانند به راهکارهای حفاظت از اثر هنری کمک کنند:
- واترمارک (Watermark): قرار دادن واترمارکهای نامرئی یا نیمهنامرئی بر روی عکسها، فیلمها و اسناد دیجیتال که نشاندهنده مالکیت اثر است.
- امضای دیجیتال: استفاده از امضای دیجیتال برای تأیید اصالت و عدم دستکاری در فایلهای دیجیتال.
- Blockchain: در برخی حوزهها، استفاده از فناوری بلاکچین برای ثبت غیرقابل تغییر مالکیت و تاریخ خلق اثر در حال توسعه است.
اعلام عمومی حقوق
پدیدآورندگان باید به صورت عمومی و در کنار اثر خود، شرایط استفاده و حقوق مالکیت خود را اعلام کنند:
- درج علائم حق نشر (Copyright): استفاده از علامت © به همراه نام پدیدآورنده و سال انتشار.
- بیانیه حقوقی: درج یک بیانیه کوتاه در ابتدای کتاب، مقاله، وبسایت یا اثر هنری که به صراحت ذکر کند هرگونه تغییر، تحریف یا استفاده غیرمجاز ممنوع است و مشمول پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
- قوانین قانون کپی رایت ایران تحریف: اشاره به قوانین داخلی کشور در مورد حق نشر و تغییر اثر میتواند تأثیر بازدارندهای داشته باشد.
پایش و نظارت
پدیدآورندگان باید به صورت منظم بازار، انتشارات و فضای مجازی را برای شناسایی موارد احتمالی نقض حقوق مالکیت فکری خود رصد کنند. این کار میتواند شامل جستجوهای منظم در اینترنت، بررسی شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای نشر باشد. پلتفرم ایران پیپر نیز با تأکید بر اخلاق پژوهشی، به کاربران خود توصیه میکند که هنگام دانلود مقاله یا دانلود کتاب، همواره به حقوق پدیدآورندگان احترام بگذارند.
مشاوره حقوقی تخصصی
پیش از انتشار اثر و در صورت بروز هرگونه شبهه یا مشکل، همکاری با وکیل متخصص در حوزه مالکیت فکری، بهترین راهکار حفاظت از اثر هنری و ادبی است. یک وکیل میتواند در تنظیم قراردادها، ثبت اثر، ارائه راهکارهای پیشگیرانه و در نهایت، پیگیری قضایی، راهنماییهای ارزشمندی ارائه دهد.
تفاوت با سایر جرایم مالکیت فکری
حقوق مالکیت فکری مجموعهای از قوانین پیچیده است که انواع مختلفی از داراییهای نامشهود را پوشش میدهد. جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، تنها یکی از این جرایم است و تفاوتهای مشخصی با سایر اشکال نقض مالکیت فکری دارد. درک این تفاوتها برای تشخیص صحیح نوع جرم و پیگیری قانونی مناسب، ضروری است. پلتفرم ایران پیپر، به عنوان مرجعی برای بهترین سایت دانلود کتاب و بهترین سایت دانلود مقاله، اهمیت بالایی به تمایز این مفاهیم حقوقی میدهد.
تفاوت با «نشر یا پخش یا عرضه اثر دیگری» (سرقت مستقیم)
این جرم که اغلب به آن «سرقت ادبی» یا «کپیبرداری غیرمجاز» گفته میشود، زمانی رخ میدهد که فردی کل یا قسمتی از اثر دیگری را بدون اجازه پدیدآورنده، به نام خود یا به نام شخص دیگری (غیر از پدیدآورنده اصلی) نشر، پخش یا عرضه کند. ماده ۲۳ قانون حمایت حقوق مؤلفان به این موضوع میپردازد و مجازات سنگینتری (حبس از شش ماه تا سه سال) را برای آن تعیین کرده است.
اگر علاقمند به مطالعه بیشتر در مورد ( جرم سرقت ادبی ) هستید این مطلب را نیز بخوانید.
- تفاوت اصلی: در «سرقت مستقیم»، هدف تصاحب اثر به طور کامل یا بخش عمدهای از آن است و هویت پدیدآورنده عمداً نادیده گرفته میشود. در حالی که در جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، ممکن است نام پدیدآورنده ذکر شود، اما محتوا یا فرم اثر به گونهای دستکاری میشود که اصالت اثر ادبی یا هنری از بین میرود.
- تمرکز: سرقت مستقیم بر تصاحب و انتساب ناروا تمرکز دارد، در حالی که تغییر یا تحریف بر دخل و تصرف در تمامیت اثر.
تفاوت با «اقتباس غیرقانونی» (عدم ذکر نام پدیدآورنده)
اقتباس به معنای استفاده از ایدهها، طرحها یا بخشهایی از یک اثر در خلق اثری جدید است. ماده ۱۸ قانون حمایت حقوق مؤلفان، به اقتباس قانونی با شرط ذکر نام پدیدآورنده اصلی و عنوان اثر اشاره دارد. اگر کسی از اثری اقتباس کند و نام پدیدآورنده و عنوان اثر اصلی را به روش معمول و متداول اعلام نکند، مرتکب اقتباس غیرقانونی شده است. مجازات این جرم نیز طبق ماده ۲۵ قانون، حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال است.
- تفاوت اصلی: در اقتباس غیرقانونی، مسئله اصلی عدم رعایت تشریفات ذکر منبع و نام پدیدآورنده در اثری جدید است. به عبارتی، فرد اثر جدیدی خلق کرده اما به حقوق معنوی پدیدآورنده اثر اصلی (از طریق ذکر منبع) بیتوجهی کرده است. در جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، بدون اینکه اثر جدیدی خلق شود، خود اثر اصلی مورد دستکاری قرار میگیرد.
- هدف: اقتباس بر خلق اثر جدید با استفاده از ایدههای دیگران استوار است، در حالی که تغییر/تحریف بر دخل و تصرف در اثر موجود.
تفاوت با «استفاده از نام و نشان ویژه معرف اثر»
ماده ۱۷ قانون حمایت حقوق مؤلفان بیان میکند که نام، عنوان و نشان ویژهای که معرف اثر است، از حمایت قانونی برخوردار خواهد بود و هیچکس نمیتواند آنها را برای اثر دیگری از همان نوع یا مانند آن، به ترتیبی که القای شبهه کند، به کار ببرد. مجازات این جرم نیز طبق ماده ۲۵ قانون، حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال است.
- تفاوت اصلی: در این جرم، تعرض به هویت و نشان تجاری اثر است، نه خود محتوای اثر. مثلاً استفاده از نام یک رمان معروف برای یک کتاب دیگر که محتوای کاملاً متفاوتی دارد. این عمل با هدف فریب مخاطب انجام میشود. در حالی که جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری مستقیماً به محتوا یا ساختار اثر آسیب میرساند.
- موضوع: این جرم به نام و نشان اثر (مثلاً برند) مربوط میشود، نه به محتوای اصلی اثر.
با توجه به این تمایزها، پدیدآورندگان و حقوقدانان باید با دقت نوع نقض حقوق مالکیت فکری را تشخیص دهند تا بتوانند شکایت تغییر اثر هنری یا ادبی را به درستی مطرح کرده و نتایج مطلوبتری در پیگیریهای حقوقی کسب کنند. اهمیت این تمایزها در مطالعه منابع حقوقی و دانلود مقالههای تخصصی نیز کاملا مشهود است.
نقش ایران پیپر در حمایت از اصالت محتوا و ترویج دانش حقوقی
در دنیای امروز که دسترسی به اطلاعات و محتوای دیجیتال به امری روزمره تبدیل شده است، نقش پلتفرمهای ارائهدهنده خدمات علمی و پژوهشی بیش از پیش اهمیت مییابد. ایران پیپر به عنوان یک مرجع معتبر برای دانلود مقاله و دانلود کتاب، نه تنها به تسهیل دسترسی دانشجویان، پژوهشگران و عموم مردم به منابع علمی کمک میکند، بلکه در زمینه حمایت از آثار هنری و ادبی و ترویج دانش حقوقی در حوزه مالکیت فکری نیز نقش بسزایی ایفا میکند.
تعهد به رعایت حقوق مالکیت فکری
یکی از اصول بنیادین ایران پیپر، تعهد به رعایت کامل حقوق مالکیت فکری و حق نشر پدیدآورندگان است. این پلتفرم با ارائه منابع معتبر و قانونی، تلاش میکند تا کاربران خود را به استفاده صحیح و اخلاقی از محتوا ترغیب کند. در این راستا، تمامی مقالات و کتبی که از طریق ایران پیپر برای دانلود مقاله یا دانلود کتاب در دسترس قرار میگیرند، با رعایت قوانین حق نشر و با مجوزهای لازم ارائه میشوند. این رویکرد، اصالت اثر ادبی و علمی را تضمین کرده و از هرگونه تغییر بدون اجازه پدیدآورنده یا تحریف اثر ادبی جلوگیری میکند.
منبعی معتبر برای دانش حقوقی
ایران پیپر، فراتر از یک بستر صرف برای دانلود مقاله و دانلود کتاب، به عنوان یک منبع ارزشمند برای کسب دانش حقوقی نیز عمل میکند. مقالات و تحلیلهای حقوقی موجود در این پلتفرم، به کاربران کمک میکنند تا با ابعاد مختلف قوانین مالکیت فکری، از جمله قانون کپی رایت ایران تحریف و مجازات تغییر اثر هنری، آشنا شوند. پژوهشگران و دانشجویان حقوق میتوانند با دانلود مقالههای تخصصی در این حوزه، به درک عمیقتری از مبانی و عناصر جرم تحریف اثر دست یابند. این دسترسی به منابع دقیق، به پدیدآورندگان نیز کمک میکند تا راهکارهای حفاظت از اثر هنری خود را بهتر شناخته و در صورت نیاز، شکایت تغییر اثر هنری را به درستی پیگیری کنند.
نقش در پیشگیری از نقض حقوق
با ترویج آگاهی از حقوق معنوی پدیدآورنده و تبعات حقوقی تغییر اثر، ایران پیپر به صورت غیرمستقیم در پیشگیری از نقض حقوق مالکیت فکری نقش ایفا میکند. این پلتفرم با ارائه دسترسی آسان به منابع علمی و تأکید بر اخلاق پژوهشی، فرهنگ احترام به خلاقیت دیگران را تقویت میکند. کاربران با آگاهی از اینکه بهترین سایت دانلود کتاب و بهترین سایت دانلود مقاله نیز بر رعایت قوانین تأکید دارند، مسئولیتپذیری بیشتری در قبال محتوایی که استفاده میکنند، احساس خواهند کرد.
تسهیل دسترسی به آثار اصلی برای پژوهش
برای پژوهشگران و وکلایی که درگیر پروندههای جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری هستند، دسترسی به نسخه اصلی و دستنخورده آثار جهت مقایسه، امری حیاتی است. ایران پیپر با فراهم آوردن امکان دانلود کتاب و دانلود مقاله از منابع موثق، به این افراد کمک میکند تا مدارک لازم را برای اثبات مصادیق تغییر اثر ادبی یا هنری، به راحتی پیدا کنند و به تحلیلهای کارشناسی خود اعتبار بیشتری ببخشند.
در نهایت، ایران پیپر به عنوان پلی میان دانش و کاربرد عملی آن، نه تنها نیازهای اطلاعاتی جامعه علمی را برآورده میسازد، بلکه با تأکید بر ارزشهای اخلاقی و حقوقی، به تقویت زیرساختهای حمایت از آثار هنری و ادبی در کشور کمک شایانی میکند. این نقش، در حفظ اصالت اثر ادبی و هنری و تداوم چرخهی خلاقیت، بیبدیل است.
سوالات متداول
در این بخش، به برخی از سوالات رایج در مورد جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری به صورت مختصر و مستقیم پاسخ داده میشود:
آیا هرگونه تغییر جزئی در اثر ادبی یا هنری بدون اجازه پدیدآورنده، جرم تغییر یا تحریف محسوب میشود؟
بله، مطابق ماده 19 قانون حمایت حقوق مؤلفان، هرگونه تغییر در آثار بدون اجازه پدیدآورنده ممنوع است و جرم محسوب میشود.
اگر پدیدآورنده اثر در قید حیات نباشد، چه کسی میتواند از جرم تغییر یا تحریف اثر او شکایت کند؟
وراث پدیدآورنده تا 50 سال پس از فوت او و پس از آن، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میتوانند شکایت کنند.
آیا برای اثبات جرم تغییر یا تحریف در آثار هنری، نیاز به نظریه کارشناسی متخصص هنری است؟
بله، در بسیاری از موارد برای تشخیص و اثبات تغییر یا تحریف در آثار هنری، نیاز به نظریه کارشناسی متخصصان آن حوزه است.
در صورتی که یک ناشر، به دلیل اشتباه فنی، بخشی از اثر را منتشر نکند، آیا مرتکب جرم تحریف شده است؟
خیر، اشتباه فنی بدون سوء نیت عام برای تغییر یا تحریف، معمولاً جرم تلقی نمیشود، اما میتواند مبنای مسئولیت مدنی باشد.
آیا درج عبارت “هرگونه دخل و تصرف ممنوع است” در ابتدای اثر، برای پیشگیری از جرم تغییر یا تحریف کافی است؟
این عبارت میتواند به عنوان یک هشدار عمل کند، اما به تنهایی برای پیشگیری کافی نیست و نیاز به آگاهی از حقوق و پیگیری قانونی در صورت نقض وجود دارد.
نتیجهگیری
جرم تغییر یا تحریف در آثار ادبی و هنری، نقض آشکار حقوق معنوی پدیدآورنده است که بر اساس مواد ۱۹ و ۲۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان (مصوب ۱۳۴۸)، جرمانگاری شده و برای آن مجازات حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال در نظر گرفته شده است. این جرم نه تنها به اصالت اثر ادبی و هنری خدشه وارد میکند، بلکه به حیثیت و اعتبار خالق آن نیز آسیب جدی میرساند. درک دقیق مفهوم «تغییر» و «تحریف»، شناسایی عناصر جرم تحریف اثر، آگاهی از مصادیق تغییر اثر ادبی و آشنایی با مراحل شکایت تغییر اثر هنری و ادبی، برای تمامی فعالان حوزه فرهنگ و هنر و همچنین حقوقدانان، از اهمیت بالایی برخوردار است.
پدیدآورندگان باید با اتخاذ راهکارهای حفاظت از اثر هنری و ادبی، از جمله تنظیم قراردادهای شفاف، ثبت اثر و پایش منظم، از آثار خود در برابر سوءاستفادهها محافظت کنند. در صورت وقوع جرم، پیگیری قانونی از طریق دادسرای فرهنگ و رسانه و دادگاه کیفری، با ارائه مدارک مستند و در صورت لزوم با کمک وکیل متخصص، ضروری است. همچنین، پلتفرمهایی مانند ایران پیپر که به عنوان بهترین سایت دانلود کتاب و بهترین سایت دانلود مقاله شناخته میشوند، با تأکید بر رعایت حقوق مالکیت فکری، نقش مهمی در ترویج اخلاق پژوهشی و حمایت از آثار هنری و ادبی ایفا میکنند.
در نهایت، آگاهی جامعه از تبعات حقوقی تغییر اثر و احترام به خلاقیتهای هنری و ادبی، میتواند به پایداری و رشد فرهنگ و هنر در کشورمان کمک شایانی کند. هر پدیدآورنده، در حفظ تمامیت و اصالت اثر خود، نقشی بیبدیل دارد و قانون نیز حامی این حق است.